Ankergesprek kerkgebouwen

Met deze impressie willen we in eerste instantie iedereen bedanken voor aanwezigheid, luisteren, inbreng. We mochten een schone mengeling van geïnteresseerden en geëngageerden onthalen -allemaal mensen die op hun manier begaan zijn met parochie Edith Stein.

Het onderwerp van die avond was de territoriale pastoraal in de toekomst. Dat onderwerp is niet nieuw. In 2023 was er een parochiaal beraad hierover. In 2024 was er een brede bevraging online en op papier. In 2025 waren er per kerkplek ankergesprekken (het nieuwere woord voor parochiaal beraad) hierover.

In het ankergesprek van januari 2026 hebben we onze stilaan gegroeide visie, plus de advieslijnen van het bisdom, nog eens voorgesteld. Samengevat: we verlaten de bodembedekkende gedachten (zoals parochie = het gebouw in mijn dorp, of het gebouw waar ik altijd heb gevierd), en zetten meer in op de noodzakelijk verzamelbeweging van christenen. Ons pastoraal plan en die adviezen hieromtrent kan je trouwens sinds een hele tijd integraal op onze site vinden (zie Mensen -> Parochieploeg).

Dit alles staat niet los van de algemene tendenzen, staat evenmin los van het kerkenbeleidsplan dat gemeenten en steden vragen. Bovenal geloven wij er als parochieploeg in dat een parochie enkel op die manier nieuwe of zoekende mensen kan onthalen en laten proeven van wat geloof en parochie (allemaal…) betekent. Dat wordt ‘de bril van de nieuwkomer’ genoemd. Ieder van ons wordt gevraagd om die bril op te zetten. Zoiets wil niét zeggen dat je ouderen over het hoofd ziet. Wie oud is, kan ook nieuwkomer zijn. En anderzijds zijn alle generaties van belang om een nieuwkomer thuis te kunnen laten komen in een gemeenschap die oefenplaats is voor God, voor liefde, voor menselijkheid.

Niet het aantal priesters (of de kans om eucharistie te vieren) is de beweegreden. Wel het aantal gelovigen, hoé zij hun geloof beleven, en hun geloof tot in de wereld tillen.

En er zijn veel bekommernissen aangeraakt die avond in januari. Onverschilligheid is het dode gewicht van de geschiedenis, zei Caroline Pauwels. Wel, de passie, verbondenheid en zorgzaamheid die klinkt tijdens onze ankergesprekken zijn het omgekeerde en dat doet deugd.

We hoorden vragen als: wat met het kerkgebouw; wat met de mensen die zich moeilijker verplaatsen; wat met de eigenheid van de gemeenschap die in een bepaalde kerk samenkomt; wat met het g roepsgevoel; waarom; hoe onomkeer is dit; … Een aantal ervaart het als een keuze van een hoger beleid en heeft weinig vertrouwen in het toekomstperspectief dat opgehangen wordt.

Maar ook dit klinkt op: er zijn parochianen die het geruststellend en moedig vinden dat we actief in de verandering durven gaan staan en de tijd niet ontkennen; velen vinden de gezamenlijke jubelzondagen enthousiasmerend en zien de rijkdom van het kennismaken met andere gelovigen; men ervaart keuzes durven maken als een teken van vitaliteit; …

De verdere uitwerking van dit alles blijft onderwerp van gesprek tijdens onze vergaderingen met de parochieploeg. De kansen, de uitdagingen, de drempels, de bedenkingen, de aarzelingen, de verlangens, de wanhoop, maar ook de hoop zijn  -samen met het enthousiasme-  aan boord.

Ankergesprekken zijn bedoeld te informeren en consulteren. In het beste geval kunnen ze tevens mobiliseren en doen participeren. Een kerkgebouw kan namelijk zoveel meer betekenen dan de plaats waar je eucharistie viert. Voor gelovigen, maar ook maatschappelijk kan ze van grote relevantie zijn. Een teken van stilte, een getuigenis van schoonheid gemaakt voor God, plek van gebed in de week, krachtplaats van diakonie…-er ligt een waaier aan mogelijkheden open.

Daar iets van waar maken, kan een kerkplek en een kerkgebouw in wezen tot meer maken dan er (al of niet) een uur vieren in de week. Vooral maakt het uw parochie tot veel meer dan vieren op een bepaald tijdstip en op een bepaalde plek. Alles hangt daarbij af van de mogelijkheden van het gebouw, van haar geschiedenis, van haar inplanting in de dorpskern, van de draagkracht van vrijwilligers, van de middelen enz. Op dit moment is niets daaromtrent beslist of bepaald. En niets moet. Het ligt als een uitnodiging voor ons, voor u. De uitdagingen mogen kansen zijn.

Als pelgrims van hoop gaan we verder. Zonder het oude te bevechten, en zonder veel traditie te verlaten, proberen we te bouwen aan het nieuwe. We moeten daarbij niet dromen van een volle kerk, en we doen dat ook niet. Dromen van een dienstbare, aanstekelijke kerk -God onthullend en verhullend tegelijk- doen we wel. We zijn dankbaar dat we zoiets samen met velen mogen doen. Heel hartelijk.